Een Smart koop je vaak met je ogen én met je parkeerproblemen. Hij past bijna overal tussen, voelt logisch in de stad en de vraagprijs van een gebruikte Smart ziet er geregeld aantrekkelijk uit. Precies daar gaat het ook mis: wat goedkoop oogt, kan technisch tegenvallen als je niet verder kijkt dan een kort proefritje.
Vooral bij oudere ForTwo-modellen zit het verschil tussen een handige aankoop en een kostenpost in zaken die je niet direct ziet. Denk aan olieverbruik, een hakerige transmissie of elektronische storingen die pas na wat langer rijden opduiken. Zoek je gericht, controleer je goed en kies je de juiste generatie, dan kan zo’n compacte stadsauto prima bevallen.
Welke Smart-generaties zijn het veiligst om te kiezen?
Niet elke Smart heeft dezelfde reputatie. Bij een Smart ForTwo occasion is de generatie belangrijker dan de kilometerstand alleen.
De vroege ForTwo’s, met name de eerste bouwjaren van de 450-serie, staan bekend om meer motorproblemen en hoger olieverbruik. Latere modellen zijn doorgaans beter, al blijft onderhoudshistorie doorslaggevend. Ook bij de 451-serie is het verstandig om goed te letten op schakelen, koppeling en algemene staat.
Bij de ForFour ligt het beeld iets gemengder. Dat model is ruimer en praktischer, maar ook daar geldt dat je per motorisering en onderhoudsniveau moet kijken. Een nette auto met aantoonbaar onderhoud is vaak een betere koop dan een goedkoper exemplaar met vage historie.
Wie een tweedehands Smart kopen overweegt, doet er meestal verstandig aan om binnen het budget zo jong mogelijk te zoeken.
Sterke punten van een gebruikte Smart
De grootste pluspunten zijn vrij simpel en ook meteen de reden waarom mensen ernaar zoeken.
In de stad nog steeds erg handig
Een Smart is gemaakt voor korte ritten, smalle straten en krap parkeren. Daar voelt hij logischer aan dan veel grotere auto’s. Voor woon-werk in de bebouwde kom of als tweede auto is dat een echt voordeel.
Veiligheidskooi is een sterk punt
De Tridion-veiligheidskooi is al jaren een belangrijk kenmerk van Smart. Dat maakt zo’n kleine auto voor veel kopers net wat vertrouwder, al blijft formaat natuurlijk altijd een factor bij botsveiligheid.
Klein onderhoud hoeft niet duur te zijn
Basisonderhoud zoals olie, filters, ruitenwissers en een accu hoeft niet buitensporig duur te zijn. Ook een APK is meestal geen grote kostenpost. Wel geldt: een lage onderhoudsprijs voor kleine beurten zegt weinig over de rekening bij grotere reparaties.
Bekende problemen en zwakke punten
Hier moet je als koper het scherpst op zijn. Een Smart occasion betrouwbaar noemen kan alleen als je onderscheid maakt tussen de goede en de slechte exemplaren.
Motorproblemen, vooral bij oudere ForTwo’s
Bij de oudere 0.6- en 0.7-liter benzinemotoren is hoog olieverbruik een bekend probleem. Dat komt onder meer door slijtage aan zuigerveren en kleppen. Blauwe rook, een laag oliepeil of een motor die onrustig loopt zijn serieuze waarschuwingssignalen.
Andere klachten die geregeld terugkomen:
- startproblemen
- vermogensverlies
- defecte bobines
- lambdasensorstoringen
- brandstofpompproblemen
- problemen met thermostaat of koelsysteem
- slijtage aan turbo of uitlaatspruitstuk bij turboversies
Bij sommige benzinemotoren van de ForFour worden ook meldingen gedaan van onrustig lopen bij lage toeren. Dat hoeft niet meteen fataal te zijn, maar het verdient wel aandacht tijdens de proefrit.
De transmissie is een bekend aandachtspunt
De geautomatiseerde handbak van Smart rijdt anders dan een conventionele automaat. Een lichte onderbreking bij schakelen is normaal. Hard schokken, aarzelen, slippen of niet netjes in achteruit gaan is dat niet.
Bekende oorzaken zijn:
- versleten koppeling
- defecte koppelingsactuator
- problemen met schakelactuator
- vervuilde of oude transmissieolie
- slijtage in de bak zelf
Juist dit onderdeel maakt een goedkope Smart soms alsnog duur. Een Smart ForTwo problemen-lijst begint in de praktijk vaak bij motor en transmissie.
Elektronica en SAM-unit
Elektrische storingen komen bovengemiddeld vaak voor, zeker bij oudere exemplaren. Denk aan:
- ramen die niet werken
- centrale vergrendeling met kuren
- foutmeldingen op het dashboard
- verlichting die vreemd doet
- claxonproblemen
- storingen door vocht of slechte massa
Bij Smart is de SAM-unit een bekende verdachte als meerdere elektrische functies tegelijk vreemd doen. Ook een zwakke accu of slechte aansluitingen kan verrassend veel klachten geven.
Onderstel, stuurinrichting en remmen
Door leeftijd en stadsgebruik kunnen ophanging en remmen flink te lijden hebben gehad. Let op:
- bonken of hard reageren op drempels
- lekkende schokdempers
- ongelijkmatige bandenslijtage
- zwaar of stroef sturen
- piepende of schurende remmen
Bij sommige ForTwo’s uit de 453-generatie zijn meldingen geweest van naar één kant trekken bij remmen. Dat hoeft niet altijd een groot defect te zijn, maar het mag je tijdens een proefrit niet ontgaan.
Overige irritaties en slijtage
Verder zie je bij gebruikte Smarts geregeld:
- lekkende of roestende uitlaatdelen
- problemen met softtopmechanisme bij cabrio’s
- rammels rond achterklep of slot
- vochtproblemen in de carrosserie of elektronica
Dat zijn niet altijd dealbreakers, maar ze zeggen wel iets over hoe zorgvuldig de auto is behandeld.
Waar moet je op letten bij aankoop?
Een rondje door de wijk is bij deze auto echt niet genoeg. Wie een Smart occasion kopen serieus overweegt, moet juist testen op de punten waar ze bekend om staan.
Controleer de motor koud én warm
Ga liefst kijken als de motor nog koud is. Dan hoor en zie je meer.
Let op:
- blauwe rook uit de uitlaat
- ratels of tikken bij starten
- onregelmatig stationair lopen
- laag oliepeil
- sporen van olielekkage
- koelvloeistofverlies of opgedroogde lekkagesporen
Vraag ook hoe vaak er olie is bijgevuld. Bij oudere motoren zegt dat veel.
Test de transmissie in druk verkeer
De bak moet je voelen in situaties waar hij het lastig heeft: wegrijden, filetempo, keren, achteruit inparkeren.
Let op:
- schokkerig aangrijpen
- traag of aarzelend schakelen
- slipgevoel
- weigeren van achteruit
- storingslampjes van transmissie of motor
Een proefrit zonder stop-and-go zegt bij een Smart eigenlijk te weinig.
Check alle elektronica stuk voor stuk
Druk alles in en probeer alles uit:
- ramen
- spiegels
- verlichting
- centrale vergrendeling
- ventilatie
- claxon
- dashboardfuncties
Een OBD-scan is hier sterk aan te raden. Foutcodes wissen vlak voor verkoop gebeurt vaker dan je denkt.
Kijk ook onder de auto
Als het kan: zet de auto op een brug of laat een aankoopkeuring doen. Controleer dan op:
- lekkages
- roest of slechte reparaties
- uitlaatconditie
- slijtage aan remmen en banden
- speling in ophanging of stuurdelen
Bij een compacte auto met krappe techniek is een aankoopkeuring vaak goed besteed geld.
Onderhoudskosten en reparaties
Een Smart is niet per definitie duur in regulier onderhoud, maar grote reparaties kunnen flink oplopen. Vooral omdat de techniek compact is ingebouwd en sommige klussen veel arbeid vragen.
Richtprijzen verschillen sterk per garage en uitvoering, maar reken grofweg op het volgende:
- kleine onderhoudsbeurt: vaak enkele honderden euro’s
- koppeling of actuator: snel richting hoge honderden tot ruim duizend euro
- turbovervanging: vaak ruim boven de duizend euro
- grotere motorreparaties: afhankelijk van schade al snel economisch twijfelachtig
De vaak genoemde buitenlandse gemiddelden voor jaarlijkse onderhoudskosten zijn maar beperkt bruikbaar voor Nederland. Arbeidsloon, onderdelenprijzen en het soort reparatie maken in de praktijk veel meer verschil dan zo’n algemeen bedrag.
Een lage aanschafprijs moet dus altijd worden afgezet tegen mogelijk achterstallig onderhoud.
Is een Smart geschikt voor jouw gebruik?
Dat hangt vooral af van wat je ermee wilt doen.
Voor stadsverkeer, korte ritten en als tweede auto kan een Smart heel logisch zijn. Hij is compact, overzichtelijk en makkelijk te parkeren. Voor lange snelwegritten is hij minder vanzelfsprekend. De korte wielbasis, het geluidsniveau en gevoeligheid voor zijwind maken hem daar minder ontspannen dan grotere auto’s.
Ook het vorige gebruik telt mee. Een auto die jarenlang alleen korte ritten heeft gedaan of intensief als bezorgauto is ingezet, kan technisch meer hebben geleden dan de kilometerstand doet vermoeden.
Wanneer wel kopen, en wanneer beter niet?
Wel doen als:
- de onderhoudshistorie compleet is
- de motor netjes loopt en geen olieproblemen toont
- de transmissie goed schakelt
- alle elektronica werkt
- je vooral een stadsauto zoekt
Beter laten staan als:
- het oliepeil laag staat zonder goede uitleg
- de bak schokt of twijfelt
- er meerdere elektrische storingen tegelijk zijn
- de verkoper geen onderhoud kan aantonen
- de proefrit te kort moet blijven
Bij twijfel is een onafhankelijke aankoopkeuring de slimste stap. Dat kost geld, maar meestal veel minder dan één verkeerde gok.
Veelgestelde vragen
Is een Smart een betrouwbare occasion?
Dat verschilt sterk per generatie en onderhoudstoestand. Oudere ForTwo’s zijn duidelijk risicovoller dan latere modellen. Een goed onderhouden exemplaar kan prima zijn, maar blind op lage prijs kopen is hier onverstandig.
Wat zijn de meest voorkomende Smart ForTwo problemen?
De bekendste klachten zitten in olieverbruik, motorstoringen, een haperende geautomatiseerde handbak en elektrische problemen zoals ramen, vergrendeling of foutmeldingen.
Is een Smart ForFour een betere keuze?
Dat kan, vooral als je meer ruimte wilt. Ook daar blijft onderhoud belangrijk. De ForFour is niet automatisch probleemvrij, maar voelt voor sommige kopers praktischer en volwassener aan dan de ForTwo.
Zijn Smarts goedkoop in onderhoud?
Klein onderhoud valt vaak mee. Grote reparaties juist niet. Vooral koppeling, actuator, turbo en motorwerk kunnen stevig in de papieren lopen.
Waar moet ik op letten bij een gebruikte Smart?
Let vooral op olieverbruik, rook, koelvloeistofverlies, schokkerig schakelen, storingen in elektronica en een complete onderhoudshistorie. Een aankoopkeuring en OBD-scan zijn sterk aan te raden.
