Een wiel wisselen op de vluchtstrook is iets heel anders dan remblokken vervangen op de oprit. Toch wordt daar vaak dezelfde krik voor gepakt. En juist daar zit het verschil tussen “het lukt net” en veilig, stabiel werken.
Een autokrik is bedoeld om een voertuig tijdelijk op te tillen. Voor een noodwissel volstaat vaak iets anders dan voor onderhoud thuis. Er zijn grofweg drie soorten die je het vaakst tegenkomt: de schaarkrik, de garagekrik en de potkrik. Ze doen in de basis hetzelfde, maar niet op dezelfde manier en ook niet met hetzelfde gebruiksgemak.
Wie een krik kiest zonder op hefhoogte, draagvermogen en ondergrond te letten, loopt al snel tegen gedoe aan. In het slechtste geval wordt het onveilig. Hieronder lees je welke variant waarvoor geschikt is, waar je op moet letten en hoe je een auto veilig opkrikt.
De drie soorten op een rij
Schaarkrik: vooral voor onderweg
De schaarkrik is de bekende mechanische variant met een schroefmechanisme en een scharnierend metalen frame. Bij veel auto’s ligt hij standaard in de kofferbak, vaak naast het reservewiel of de thuiskomer.
Dat maakt hem vooral handig als noodoplossing. Denk aan een lekke band of een snelle wielwissel onderweg. Hij is compact, licht en neemt weinig ruimte in. Daar staat tegenover dat hij trager werkt en meestal minder stabiel aanvoelt dan een zwaardere werkplaatskrik.
Voor incidenteel gebruik is dat prima. Voor regelmatig sleutelen meestal niet.
Garagekrik: de praktische keuze voor thuis
De garagekrik, ook wel rolkrik genoemd, is de variant die je veel in werkplaatsen en garages ziet. Meestal werkt hij hydraulisch en rolt hij op wielen onder de auto.
Voor onderhoud thuis is dit vaak de prettigste oplossing. Zo’n hydraulische krik heft sneller, vraagt minder kracht en staat doorgaans stabieler dan een schaarkrik, mits je hem op een vlakke harde ondergrond gebruikt. Ook kom je met een laag model vaak makkelijker onder moderne auto’s.
Wil je af en toe zelf olie verversen, remmen controleren of een set zomer- en winterwielen wisselen, dan is dit meestal de meest logische keuze.
Potkrik: compact en sterk, maar niet voor elke auto
De potkrik, ook bekend als flessenkrik of hydraulische vijzel, is compact en cilindervormig. Hij staat rechtop en heeft geen wieltjes.
Het grote voordeel is het draagvermogen. Deze krikken zijn er vaak vanaf 2 ton en lopen door tot veel hogere belastingen voor zwaarder werk. Daardoor zijn ze populair bij SUV’s, bestelwagens, aanhangers en andere voertuigen met meer bodemvrijheid.
De keerzijde: de minimale hefhoogte ligt vaak hoger. Bij lage auto’s krijg je hem er soms simpelweg niet goed onder. Ook is de voet meestal kleiner dan die van een garagekrik, waardoor een vlakke, stevige ondergrond extra belangrijk is.
Welke krik past bij jouw situatie?
De juiste keuze hangt vooral af van twee dingen: wat je wilt doen en wat voor auto je hebt.
Voor een lekke band of noodgeval
Dan is de schaarkrik vaak voldoende. Hij is compact, zit vaak al bij de auto en is bedoeld voor precies dat soort situaties. Zie hem vooral als hulpmiddel voor onderweg, niet als ideale oplossing voor onderhoud.
Voor onderhoud op de oprit of in de garage
Dan kom je meestal uit bij een garagekrik. Die werkt sneller en gecontroleerder en is prettiger als je vaker onder of rond de auto bezig bent. Voor veel doe-het-zelvers is dit de beste allround keuze.
Voor zwaardere voertuigen
Rijd je een bestelbus, grotere SUV of iets met meer gewicht en bodemvrijheid, dan kan een potkrik logisch zijn. Let dan extra goed op de minimale hoogte, maximale hefhoogte en de plek waar je hem veilig kunt plaatsen.
Hier moet je echt op letten
Niet alleen het type telt. Bij een autokrik kiezen zijn dit de punten die in de praktijk het verschil maken.
Draagvermogen
Kijk naar het voertuiggewicht in de handleiding of op het typeplaatje. Kies daarna een krik met voldoende marge. In de praktijk til je meestal maar één hoek of één aszijde op, maar ga daar niet te krap in zitten.
Belangrijker nog: assteunen moeten óók voldoende draagvermogen hebben. Reken veiligheid niet weg omdat de krik “het wel houdt”.
Minimale en maximale hefhoogte
Een lage auto vraagt om een krik die in rust laag genoeg is om onder het krikpunt te komen. Dat is vooral relevant bij sportieve modellen of auto’s met weinig bodemvrijheid.
De maximale hefhoogte bepaalt vervolgens of je hoog genoeg komt voor een wielwissel of onderhoud. Een potkrik valt hier bij lage auto’s vaak af door zijn bouwvorm.
De juiste krikpunten
Gebruik alleen de door de fabrikant aangegeven hefpunten. Die staan in de handleiding en zijn vaak gemarkeerd aan de dorpel of onderzijde van de auto.
Zet je de krik onder een willekeurige rand, vloerplaat of dun deel van de bodem, dan kun je schade veroorzaken aan dorpels, accupakketten, bodemplaten of chassisdelen.
Ondergrond
Veilig auto opkrikken begint bij de vloer. Werk alleen op vlakke, harde ondergrond zoals beton of degelijk asfalt. Gras, grind, klinkers die los liggen of een helling zijn geen goed idee.
Gebruik ook geen geïmproviseerde verhogingen onder de krik om extra hoogte te winnen. Dat maakt de opstelling instabiel.
Oplegblokjes en bescherming
Een rubber pad of oplegblokje kan helpen om lakschade of vervorming aan het krikpunt te beperken. Zeker bij auto’s met gevoelige dorpelranden is dat een nuttige toevoeging, zolang het blokje goed past en niet kan wegglijden.
Wat heb je nodig om veilig te werken?
Alleen een krik is niet genoeg. Wie thuis aan de auto werkt, heeft minimaal dit nodig:
- een passende autokrik
- minimaal twee assteunen
- wielblokken of wiggen
- een wielsleutel of momentsleutel
- de autohandleiding
- eventueel rubberen oplegblokjes
- werkhandschoenen
Ga je onder de auto werken, dan zijn assteunen verplicht. Nooit onder een auto kruipen die alleen op een krik staat. Echt nooit.
Werk je in de buurt van draaiende delen, de startmotor of elektrische aansluitingen, zet de motor uit en haal de sleutel weg. Bij werkzaamheden aan elektrische componenten of rondom de accu: eerst de minpool losnemen volgens de instructies van de fabrikant. En bij werk in de motorruimte: laat de auto eerst afkoelen.
Auto opkrikken: stap voor stap
Een vaste volgorde voorkomt fouten. Zo pak je het aan:
- Zet de auto op een vlakke, harde ondergrond.
- Trek de handrem stevig aan.
- Zet een handgeschakelde auto in de eerste versnelling of achteruit. Zet een automaat in P.
- Plaats wielblokken bij de wielen die op de grond blijven.
- Draai wielbouten, als je een wiel gaat verwijderen, een slag los vóór het opkrikken.
- Zoek in de handleiding het juiste krikpunt op.
- Plaats de krik recht en stabiel onder dat punt.
- Krik de auto rustig omhoog tot het wiel net vrij is of tot je voldoende werkruimte hebt.
- Plaats assteunen onder stevige, geschikte steunpunten volgens de handleiding of onder solide chassisdelen als dat expliciet kan.
- Laat de auto langzaam op de assteunen rusten.
- Controleer of alles stabiel staat voordat je verdergaat.
- Na de klus krik je de auto iets op, verwijder je de steunen en laat je hem gecontroleerd zakken.
- Draai wielbouten na het laten zakken vast met het juiste aanhaalmoment.
Dat laatste wordt vaak vergeten. “Goed vast” is niet hetzelfde als correct vast. Gebruik bij voorkeur een momentsleutel en volg de waarde uit de handleiding.
Veelgemaakte fouten
Een paar missers zie je steeds terug.
Alleen op de krik vertrouwen
Een krik is om te heffen, niet om langdurig te dragen. Hydrauliek kan druk verliezen, een krik kan kantelen of wegglijden. Daarom gebruik je assteunen zodra je onder of aan de auto werkt.
Verkeerd steunpunt kiezen
Niet elk stevig ogend stuk metaal is geschikt. Moderne auto’s hebben bodemplaten, kunststof afdekkingen en soms accupakketten onder de vloer. Zeker bij elektrische auto’s en hybrides is het extra belangrijk om alleen de voorgeschreven punten te gebruiken.
Werken op slechte ondergrond
Een zachte of scheve ondergrond maakt elke krik onbetrouwbaar. Merk je tijdens het heffen dat de auto verschuift of de krik scheef trekt, stop dan direct en begin opnieuw.
Blokken onder de krik leggen
Een houten plank onder een krik op zachte ondergrond kan in noodgevallen soms als drukverdeler dienen, maar losse blokken stapelen om extra hoogte te maken is onveilig. Gebruik liever gereedschap dat geschikt is voor de klus.
Te hoog heffen
Voor een wielwissel hoeft de auto maar net ver genoeg omhoog. Hoe hoger je tilt, hoe instabieler de situatie kan worden.
Onderhoud van een hydraulische krik
Gebruik je een garagekrik of potkrik, controleer die dan af en toe. Let op olielekkage, roest, beschadigde wielen, een kromme hefarm of een krik die langzaam inzakt onder belasting.
Bij hydraulische modellen kan ontluchten of olie bijvullen nodig zijn, maar volg daarvoor de handleiding van de fabrikant. Niet elke krik gebruikt dezelfde olie of procedure. Bewaar hem schoon, droog en bij voorkeur volledig neergelaten.
Wat kost een autokrik?
De prijzen lopen flink uiteen, afhankelijk van type en kwaliteit.
- Schaarkrik: vaak al aanwezig in de auto; los meestal goedkoop
- Garagekrik: grofweg vanaf enkele tientjes voor eenvoudige modellen tot ruim boven de honderd euro voor lage of zwaardere uitvoeringen
- Potkrik: vaak betaalbaar in aanschaf, met hogere prijzen bij meer draagvermogen en betere afwerking
De goedkoopste optie is niet altijd de slimste. Bij gereedschap dat letterlijk het gewicht van een auto draagt, zijn stabiliteit, bouwkwaliteit en degelijke assteunen belangrijker dan een paar tientjes verschil.
Wanneer zelf doen en wanneer niet?
Een wiel wisselen of de auto optillen voor eenvoudig onderhoud is prima zelf te doen, zolang je rustig werkt en de veiligheidsstappen volgt.
Gaat het om remwerk, stuurdelen, ophanging of andere veiligheidskritische reparaties, dan moet je weten wat je doet. Twijfel je over de krikpunten, de stabiliteit of de klus zelf, laat het dan aan een garage over.
Veelgestelde vragen
Welke autokrik is het beste voor thuisgebruik?
Voor de meeste mensen is een garagekrik het handigst. Die werkt snel, stabiel en prettig bij regulier onderhoud of een bandenwissel op de oprit.
Kan ik een schaarkrik gebruiken voor onderhoud?
Voor een noodgeval of incidentele wielwissel wel, maar voor regelmatig sleutelen is hij minder praktisch en meestal minder stabiel dan een rolkrik met assteunen.
Waar vind ik de krikpunten van mijn auto?
Die staan in de handleiding. Vaak zitten ze langs de dorpels, vlak bij de wielen, en soms zijn ze gemarkeerd met inkepingen of pijltjes.
Heb ik altijd assteunen nodig?
Zodra je onder de auto werkt: ja. Ook als de krik stevig lijkt te staan. De krik alleen is geen veilige ondersteuning.
Kan ik een potkrik onder een lage auto gebruiken?
Vaak niet goed. Door de hogere minimale hefhoogte past hij bij veel lage auto’s niet onder het juiste steunpunt.
